เห็ดหลินจือสมุนไพรรักษาโรคมะเร็ง

เห็ดหลินจือ

เห็ดหลินจือ (เห็ดหมื่นปี)

Ganoderma Lucida (Fr.) Karst.
Lacquered Mushroom
Polyporaceae
.
บางคนเรียก ” เห็ดจวักงู ” หรือที่จีนเรียกว่าเห็ดหลินจือ (Lingchin หรือ Ling Zhi)  ซึ่งหมายถึง วิญญาณ ภาษาอังกฤษ เรียก Lacquered Mushroom ซึ่งอาจเพราะเห็ดชนิดนี้ผิวจะมีลักษณะแห้ง แข็งเหมือนไม้และเป็นมันเงาเหมือนเคลือบด้วยแลคเคอร์ ญี่ปุ่นเรียกเห็ดนี้ว่า ” แมนเนนทาเกะ ” (Mannentake) ซึ่งแปลว่าหมื่นปี ด้านบนของหมวกเห็ดจะมีสีน้ำตาลม่วงหรือดำมีก้านสั้นๆ แต่ถ้าขึ้นยื่นออกมาจากโคนต้นไม้อาจจะไม่มีก้าน ดอกอ่อนจะมีขอบสีขาว-เหลือง กลางดอกสีน้ำตาล ใต้หมวกเห็ดไม่มีครีบแต่มีรูเล็กๆ จำนวนมากมาย  ในประเทศไทยพบเห็ดหมื่นปีขึ้นอยู่บนต้นไม้พวก คูน ก้ามปู หางนกยูงฝรั่ง ยางนา ยางพารา ดอกเห็ดมักขึ้นกับตอไม้ที่ตายแล้ว  บางทีก็เกาะอยู่กับรากต้นไม้
เห็ดหลินจือ จีนใช้เป็นยามานาน โดยระบุสรรพคุณว่าเป็นยาอายุวัฒนะทำให้ผู้บริโภคมี อายุยืน ในฟาร์มาโคเปียจีน (Chinese Pharmacopoeia) ใช้เป็นยาบำรุงร่างกาย, เกี่ยวกับระบบประสาท, หลอดลมอักเสบเรื้อรัง, ร่างกายอ่อนแอ, หอบ, นอนไม่หลับ, แก้ไอ, โรคหัวใจ, ระบบย่อยอาหารไม่ดี ตับอักเสบเฉียบพลัน
มีผู้ศึกษาสารเคมีในเห็ดหลินจือมากมาย แต่ที่สำคัญและพบฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาพอจะแบ่งเป็นกลุ่มต่างได้ดังนี้ คือ
.
1. กลุ่ม polysaccharide ซึ่งมีผู้พบ polysaccharide A, B, C, D, E, G, H  Polysaccharide BN-3-A, B, C และ polysaccharide อื่นๆ ซึ่งสารในกลุ่มนี้จะมีฤทธิ์สำคัญในการต้านมะเร็ง และกระตุ้นภูมิต้านทาน ลดการอักเสบ และป้องกันอันตรายจากการฉายรังสี
2. กลุ่ม triterpenoids ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เห็ดหลินจือมีรสขม มีผู้ศึกษาและพบสารกลุ่มนี้ประมาณ 100 ชนิด แต่ที่สำคัญและมีผู้พบฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาได้แก่  ganoderic acid R&S, ganoderic K, ganoderic acid C, F, H, ganoderic acid A, B , ganoderal A, ganoderol A, B ,oleic acid
3. กลุ่ม peptidoglycan เป็นสารกลุ่มที่มีฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือด ที่สำคัญ คือ ganoderan A,B,C
4. กลุ่ม protoalkaloid และกรดอะมิโน ได้แก่ adenosine, adenine, uracil, uridine ซึ่งมีฤทธิ์รักษาอาการกล้ามเนื้อลีบ ยับยั้งการจับตัวของเกร็ดเลือด
5. กลุ่ม steroids ในกลุ่มนี้จะเป็นอนุพันธุ์กลุ่ม  homolanosteroid carboxyacetyl quercinic acid ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งมะเร็ง และ ganodersterone ซึ่งมีฤทธิ์กระตุ้นการทำงานของตับ
6. โปรตีน ได้มีผู้สกัดพบว่าโปรตีน Ling-Zhi 8(LZ-8) มีฤทธิ์กระตุ้นภูมิต้านทาน
7. สารอื่นๆ ได้แก่ cyclooctosulfur
.
ฤทธิ์ต้านมะเร็งของเห็ดหลินจือ
ญี่ปุ่นศึกษาพบว่า  สารสกัดด้วยน้ำของเห็ดหลินจือมีผลทำให้หนูที่ทำให้เป็นมะเร็งมีอายุยาวขึ้น  แต่การทดลองในหลอดทดลองสารสกัดเห็ดหลินจือด้วยน้ำไม่มีผลต่อเซลล์  และสารที่ออกฤทธิ์เป็นพวก polysaccharide  และยังพบว่า สามารถลดพิษของยาพวกที่เป็นพิษต่อเซลล์ (cytotoxic)  ด้วย
สรุปว่า  เห็ดหลินจือมีผลช่วยชะลออาการของมะเร็งและยืดอายุผู้ป่วยได้
.
ฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน
มีผู้ศึกษาวิจัยกันมาก  ใช้ทั้งสารสกัดด้วยน้ำ สารสกัดน้ำผสมด่าง และสารสกัดที่ออกฤทธิ์พวก glycopolysaccharide  พบว่า  ช่วยทำให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันดีขึ้น  โดยไปเพิ่มประสิทธิภาพเกี่ยวกับการป้องกันและการสร้าง antibody  และยังพบว่าสารกลุ่ม polysaccharide จะไปกระตุ้นเซลล์ lymphocyte T  ให้ทำงานได้ดีขึ้น  เป็นผลให้ชะลอการลุกลามของมะเร็ง  และเพิ่มประสิทธิภาพของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย
.
ฤทธิ์ต่อโรคภูมิแพ้
สารสกัดด้วยน้ำ ด้วยอัลกอฮอล์ (95%)  และด้วยคลอโรฟอร์ม  สามารถยับยั้งการแพ้ทั้งผื่นคัน และหอบหืด  โดยเห็ดหลินจือสามารถยับยั้งการหลั่ง histamine  และสามารถลดอาการแพ้ชนิดรุนแรง (anaphylaxis)  ได้ด้วย  นอกจากนี้ยังลดปฏิกริยาการตอบโต้ของผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ
อย่างไรก็ตาม  มีรายงานว่ามีผู้แพ้สปอร์เห็ดหลินจือ  จึงต้องระมัดระวังเรื่องการแพ้ของคนบางคนด้วย
.
การศึกษาด้านพิษวิทยา
การทดสอบทางพิษวิทยาของส่วนสกัดด้วยน้ำ และส่วนสกัดที่เป็น polysaccharide ในหนูถีบจักร พบว่าค่อนข้างปลอดภัย ขนาดที่ให้ครั้งเดียวไม่ทำให้หนูตาย สำหรับพิษกึ่งเฉียบพลันนั้น หนูถีบจักรที่ป้อนด้วยส่วนสกัดด้วยน้ำขนาดวันละ 5 กรัม/กิโลกรัม เป็นเวลา 30 วัน ไม่พบการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัว น้ำหนักอวัยวะต่างๆ และลักษณะต่างๆ ที่ตรวจได้ในเลือดไปจากหนูปกติ
.
การทดลองทางคลีนิคในเภสัชตำรับของจีน
ให้กับคนไข้ที่เป็นโรคประสาทตื่นตัว นอนไม่หลับ ปวดข้อ อารมณ์ไม่แจ่มใส  โดยทดลองกับคนไข้ 51 ราย ได้ผลดีมาก 26 ราย ดี 18 ราย ไม่ได้ผล 7 ราย สรุปว่าดีมาก 51% หรือได้ผลดี 86.3%
.
ขนาดใช้ ทำเป็นยาเม็ดให้ครั้งละ 3 เม็ด หรือทำเป็นผงให้ครั้งละ 2-4 กรัม หรือใช้เห็ดหลินจือแห้ง 10 กรัม ฝานให้เป็นชิ้นบางๆ ต้มกับน้ำ 2 ลิตร ต้มเคี่ยวจนเหลือ 1 ลิตร แล้วเอาชิ้นส่วนเห็ดออกแล้วต้มให้งวดเหลือครึ่งลิตร ดื่มตลอดวัน
.

ใส่ความเห็น